The Paris Psalter manuscript is arranged in parallel columns, which are represented in the following text by means of the "table" tags in Netscape 1.1 and HTML 3.0. If your browser does not support tables, click here for a non-tabular representation of the same text.
David sang þysne syx and þritigoðan sealm, on þæm he lærde ealle geleaffulle þæt hy ne onhyredon þam yfelwillendum þeah him þuhte þæt hi gesælige and orsorge wæron, forþam hyra orsorgnes swiðe hraðe aspringð. And ælc þæra ðe gyt þysne sealm singð, be þam ylcan he hine singð. And eac Crist þæt ylce lærde and witgode þonne he þysny sealm sang.
| 1(1)] Noli emulari inter malignantes, neque emulatus fueris facientes iniquitatem. | 1] Ne wundrie ge þæra yfelwillendra and þæra orsorgra, ne him na ne onhyriað, ne eow ne ofþince þeah eow ne sy swa swa him þam þe unriht wyrcað. |
| 2(2)] Quoniam tamquam fenum velociter arescent, et sicut holera herbarum cito cadent. | 2] Forþæm swyþe hraþe forseariað swa fileðe, and hy gefeallað swiðe hrædlice swa swa wyrta leaf oþþe blostman. |
| 3(3)] Spera in Domino, et fac bonitatem, et inhabita terram, et pasceris in divitiis eius. | 3] Ac þu hopa to Drihtne, and do good, and buwa eorðan, and fed þe on hyre welum. |
| 4(4)] Delectare in Domino, et dabit tibi petitionem cordis tui. | 4] And blissa on Drihtne, þonne syleð he þe þæt þu bidst on þinum mode. |
| 5(5)] Revela Domino viam tuam, et spera in eum, et ipse faciet. | 5] Onwreoh Gode þine wegas, and hopa to him. He þe gedeð fultum. |
| 6(6)] Et educet tamquam lumen iustitiam tuam, et iudicium tuum sicut meridiem. | 6] And he gedeð þine rihtwisnesse mannum swa sweotole swa sunnan, and þinne dom he gedeð swa sweotolne swa sunne byð to middes dæges. |
| 7(7)] Subditus esto Domino, et obsecra eum. Ne emulatus fueris eum qui prosperatur in via sua, in homine faciente iniquitatem. | 7] Beo þu Gode underþyd, and halsa hine, and ne onhyre þam þe byð orsorh on his wege and wyrcð þeah unriht. |
| 8(8)] Desine ab ira, et derelinque furorem. Ne emuleris ut nequiter facias. | 8] Forlæt yrre and hatheortnesse, ne bysna þe be nanum þæra þe yfel don, |
| 9(9)] Quoniam qui nequiter agunt exterminabuntur; que vero expectant Dominum, ipsi hereditatem possidebunt terram. | 9] Forþæm þa þe yfel doð and þæt ne beta ð, hy beoð awyrtwalode of eorþan; ac þa þe to Gode hopiað and his fultumes anbidiað, hy gesittað on yrfeweardnesse eorþan. |
| 10(10)] Pusillum adhuc et non erit peccator; et queris locum eius, nec invenies. | 10] Gebid ane lytle hwile, þonne ne byð se synfulla; þeah þu þonne sece his stowe, þonne ne findst þu hy. |
| 11(11)] Mansueti autem possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis. | 11] Ac þa manþwæran gesittað eorþan, and fægniað þære myclan sibbe. |
| 12(12)] Observabit peccator iusutm, et fremit super eum dentibus suis. 13] Dominus autem inridebit eum, quoniam prospicit quod veniet dies eius. | 12] Se synfulla sætað þæs rihtwisan, and gristbatað mid his toþum ongean hine. 13] Ac Drihten hine gebysmrað, forþam he gesyhð hu hraðe his ende cymð. |
| 14(13)] Gladium evaginaverunt peccatores; tetenderunt arcum suum ut deiciant inopem et pauperem, ut trucident rectos corde. | 14] Þa synfullan teoð heora sweord and bendað heora bogan to þæm þæt hi magon besyrian þone earman and þone wædlan, and þurhsceotan þa unscæðfullan heortan. |
| 15(14)] Gladius eorum intret in cor ipsorum, et arcus eorum conteratur. | 15] Ac heora sweord gað inn on heora heortan, and heora bogan forberstað. |
| 16(15)] Melius est modicum iusto super divitias peccatorum multas. | 16] Betere ys þam rihtwisan lytel þonne þam synfullan mycel wela, |
| 17(16)] Quoniam brachia peccatorum conterentur; confirmat autem iustos Dominus. | 17] Forþam se earm and þæt mægen þæra synfulra byð forbrocen, ac Drihten gestrangað þa rihtwisan. |
| 18(17)] Novit Dominus vias inmaculatorum, et hereditas eorum in eternum erit. | 18] Forþæm he wat þa wegas þæra unsceðfulra, and heora yrfeweardnes byð on ecnesse. |
| 19(18)] Non confundentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur, 20] quoniam peccatores peribunt. | 19] Ne gesceamað hy na on þære yflan tide, ac on hungres tide hy beoð gefyllede 20] þonne þa synfullan forweorðað. |
| (19)] Inimici autem Domini mox honorati et exaltati fuerint; deficientes ut fumus deficient. | Þa Godes fynd swiþe hraðe þæs þe hy beoð gearode and uppahefene beoð gedwæscte swa swa smec. |
| 21(20)] Mutuatur peccator et non solvet; iustus autem miseretur et commodat. | 21] Æfre borgiað þa synfullan, and næfre ne gyldað; þa rihtwisan syllað ægþer ge to borge ge to gife. |
| 22(21)] Quoniam benedicentes eum possidebunt terram; maledicentes autem illum disperient. | 22] Þa þe God bletsiað beoð eorðan yrfeweardas, and þa þe hine wyrgeað forweorðað. |
| 23(22)] A Domino gressus hominis dirigentur, et viam eius cupiet nimius. | 23] Fram Gode byð gereht se weg þæs rihtwisan, and hine lyst his wega and his weorca swiðe. |
| 24(23)] Cum ceciderit iustus non conturbabitur, quia Dominus firmat manum eius. | 24] And þeah se rihtwisa afealle, ne wyrð he gebrysed, ne his nan ban tobrocen, forþam God gefehð his hand and hine upparærð. |
| 25(24)] Iuvenior fui et senui, et non vidi iustum derelictum, nec semen eius egens pane. | 25] Ic wæs geo geong and nu ic ealdige, and ne geseah ic næfre rihtwisne man forlætenne, ne his sæd þæt wære hlafes wædla. |
| 26(25)] Tota die miseretur et commodat, et semen eius in benedictione erit. | 26] Ac se rihtwisa ælce dæge miltsað and syleð oþrum to borge, and his sæd byð on bletsunge on genihte. |
| 27(26)] Declina a malo et fac bonum, et inhabita in seculum seculi. | 27] Gecyr forþæm fram yfele and do good, þonne wunast þu on weorulda weorld. |
| 28(27)] Quoniam Dominus amat iudicium, et non derelinquet sanctos suos; in aeternum conservabuntur. | 28] Forþæm God lufað ryhte domas, and ne forlæt næfre his halge, ac he gehylt hy on ecnesse. |
| (28)] Iniusti autem punientur, et semen impiorum peribit. | He witnað þa scyldigan, and þæt sæd þæra unrihtwisra forwyrð. |
| 29(29)] Iusti vero hereditatem possidebunt terram, et inhabitabunt in seculum seculi super eam. | 29] Þa rihtwisan gesittað eorðan on yrfeweardnesse, and hy buiað on on hyre a weorulda weoruld. |
| 30(30)] Os iusti meditabitur sapientiam, et lingua eius loquetur iudicium. | 30] Se muð þæs rihtwisan smeað wisdom, and his tunge sprycð rihte domas. |
| 31(31)] Lex Dei eius in corde ipsius, et non supplantabuntur gressus eius. | 31] Seo æ his Godes bið on his heortan, and ne aslit his fot. |
| 32(32)] Considerat peccator iustum, et querit perdere eum. 33] Dominus autem non derelinquet eum in manibus eius, nec dampnabit eum cum iudicabitur illi. | 32] Se synfulla hawaþ symle þæs rihtwisan, and secð hine to fordonne, 33] ac Drihten hine ne forlæt on his handa to þam þæt he hine mæge fordon, and Drihten demð hym bæm. |
| 34(33)] Expecta Dominum et custodi vias eius, et exaltabit te ut inhabites terram, cum pereant peccatores videbis. | 34] Gebid Drihtnes and heald his bebodu, and he þe uppahefð to þæm þæt þu bust eorðan, and þu gesyhst hwær þa synfullan forweorðað. |
| 35(34)] Vidi impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani. | 35] Ic geseah þone unrihtwisan swiðe upahafenne swa swa sum cedertreow on Libanus munte. |
| 36(35)] Transivi et ecce non erat; quesivi eum et non est inventus locus eius. | 36] And ic þa þanon for, and eft ðyder com þonne næs he, and ic acsode æfter him and hine sohte and hine ne funde, ne furþum þa stowe þe ic hine ær on geseah gecnawan ne mihte. |
| 37(36)] Custodi veritatem et vide equitatem, quoniam sunt reliquie homini pacifico. | 37] Heald forðy rihtwisnesse and efnesse, forþæm se gesibsuma læfð symle yrfeweard æfter him, |
| 38(37)] Iniusti autem disperient; simul reliquie impiorum peribunt. | 38] Ac þa unrihtwisan symle forweorþað ealle ætsomne mid hyra yrfeweardum. |
| 39(38)] Salus autem iustorum a Domino est, et protector eorum est in tempore tribulationis. | 39] Ac seo hæl þæra rihtwisena cymeð symle fram Gode, and he byð heora gescyldend on geswinces tide. |
| 40(39)] Et adiuvabit eos Dominus, et liberabit eos, et eripiet eos a peccatoribus, et salvos faciet eos, quoniam speraverunt in eum. | 40] And Drihten him gefultumað, and hy alysð, and hy ahret æt þam synfullum, and hy gedeð hale forþæm hy hopiað to him. |
2: tamquam / sicut
Thorpe
; sicut / quemadmodum
Thorpe
. 5: Domino / ad dominum
Roman
Psalter (H*MSKT*, most others
domino), domino med. Ga. 6:
tamquam / quasi Thorpe
. 9: hereditatem / ~ate Roman
Psalter, ~tem HMN*SKVX
gamma delta epsilon. 10: et non / nec
Thorpe;
queris / ~res Thorpe
Roman Psalter, ~ris
A*NB*CD; nec / et non
Thorpe
. 12: fremit / ~et Thorpe
Roman Psalter, ~it
HMSKT2R. 14: tetenderunt / et
tet. Thorpe
; trucident / ~ant ms.
H*MN*KT*RUX. 15: conteratur /
~etur ms. 21: solvet / ~vit
Roman Psalter, ~vet
A2S*KCD alpha beta gamma delta
mozx Ga, commodat
Thorpe
; commodat / tribuit
Thorpe
. 23: nimius / nimis
Roman
Psalter, nimium
Thorpe
. 25: Iuvenior / Junior Thorpe
; first et / etenim
arg: first þæt /
þæ ms.; swiðe /
~ðie
Manegold 672: Arbores vero quia altam radicem habent, et si in hieme aridæ videantur, veniente æstate frondent, florent, fructus faciunt: et oleribus comparantur mali, qui non habent altam radicem charitatis, et florent in hieme, id est, in præsenti tempore . . . : veniente autem æstate, quando verus sol ascendet in meridiem . . . tunc illi arescent.
Migne XXVI 933: Quia non habent radicem pietatis.
Manegold 674: Observabit justum, id est, insidiose aget contra justum fraudulenta persecutione.
Migne XXVI 934: Brachia, id est, fortitudo illorum. (C.f. Manegold 675, Migne CXXXI 335)
Migne CXXXI 336: Apud Dominum gressus hominis, justi scilicet, id est, ejus voluntates omnes ad exemplum Christi Domini.
Migne CXXXI (336) refers to Ps. 33:21 , Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur;
Migne CXXXI (337, with supponit rather than firmat): ideo auxilio et exemplo suo eum sublevat quia prior passus est.
Manegold 679: Viam ejus, id est opera vel præcepta ejus.
Continue reading with the next psalm, or return to the previous psalm, or return to the main menu.
Click here for an explanation of the numbering, references, etc. in this edition
Dick Stracke, Augusta College, rstracke@admin.ac.edu
The text below has been marked up for use by browsers that do not support tables, such as Lynx and Netscape 1.0. Click here to go to the same text marked up for Netscape 1.1 and browsers compliant with HTML 3.0
David sang þysne syx and þritigoðan sealm, on þæm he lærde ealle geleaffulle þæt hy ne onhyredon þam yfelwillendum þeah him þuhte þæt hi gesælige and orsorge wæron, forþam hyra orsorgnes swiðe hraðe aspringð. And ælc þæra ðe gyt þysne sealm singð, be þam ylcan he hine singð. And eac Crist þæt ylce lærde and witgode þonne he þysny sealm sang.
1(1)] Noli emulari inter malignantes, neque emulatus fueris facientes iniquitatem.
1] Ne wundrie ge þæra yfelwillendra and þæra orsorgra, ne him na ne onhyriað, ne eow ne ofþince þeah eow ne sy swa swa him þam þe unriht wyrcað.
2(2)] Quoniam tamquam fenum velociter arescent, et sicut holera herbarum cito cadent.
2] Forþæm swyþe hraþe forseariað swa fileðe, and hy gefeallað swiðe hrædlice swa swa wyrta leaf oþþe blostman.
3(3)] Spera in Domino, et fac bonitatem, et inhabita terram, et pasceris in divitiis eius.
3] Ac þu hopa to Drihtne, and do good, and buwa eorðan, and fed þe on hyre welum.
4(4)] Delectare in Domino, et dabit tibi petitionem cordis tui.
4] And blissa on Drihtne, þonne syleð he þe þæt þu bidst on þinum mode.
5(5)] Revela Domino viam tuam, et spera in eum, et ipse faciet.
5] Onwreoh Gode þine wegas, and hopa to him. He þe gedeð fultum.
6(6)] Et educet tamquam lumen iustitiam tuam, et iudicium tuum sicut meridiem.
6] And he gedeð þine rihtwisnesse mannum swa sweotole swa sunnan, and þinne dom he gedeð swa sweotolne swa sunne byð to middes dæges.
7(7)] Subditus esto Domino, et obsecra eum. Ne emulatus fueris eum qui prosperatur in via sua, in homine faciente iniquitatem.
7] Beo þu Gode underþyd, and halsa hine, and ne onhyre þam þe byð orsorh on his wege and wyrcð þeah unriht.
8(8)] Desine ab ira, et derelinque furorem. Ne emuleris ut nequiter facias.
8] Forlæt yrre and hatheortnesse, ne bysna þe be nanum þæra þe yfel don,
9(9)] Quoniam qui nequiter agunt exterminabuntur; que vero expectant Dominum, ipsi hereditatem possidebunt terram.
9] Forþæm þa þe yfel doð and þæt ne beta ð, hy beoð awyrtwalode of eorþan; ac þa þe to Gode hopiað and his fultumes anbidiað, hy gesittað on yrfeweardnesse eorþan.
10(10)] Pusillum adhuc et non erit peccator; et queris locum eius, nec invenies.
10] Gebid ane lytle hwile, þonne ne byð se synfulla; þeah þu þonne sece his stowe, þonne ne findst þu hy.
11(11)] Mansueti autem possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis.
11] Ac þa manþwæran gesittað eorþan, and fægniað þære myclan sibbe.
12(12)] Observabit peccator iusutm, et fremit super eum dentibus suis. 13] Dominus autem inridebit eum, quoniam prospicit quod veniet dies eius.
12] Se synfulla sætað þæs rihtwisan, and gristbatað mid his toþum ongean hine. 13] Ac Drihten hine gebysmrað, forþam he gesyhð hu hraðe his ende cymð.
14(13)] Gladium evaginaverunt peccatores; tetenderunt arcum suum ut deiciant inopem et pauperem, ut trucident rectos corde.
14] Þa synfullan teoð heora sweord and bendað heora bogan to þæm þæt hi magon besyrian þone earman and þone wædlan, and þurhsceotan þa unscæðfullan heortan.
15(14)] Gladius eorum intret in cor ipsorum, et arcus eorum conteratur.
15] Ac heora sweord gað inn on heora heortan, and heora bogan forberstað.
16(15)] Melius est modicum iusto super divitias peccatorum multas.
16] Betere ys þam rihtwisan lytel þonne þam synfullan mycel wela,
17(16)] Quoniam brachia peccatorum conterentur; confirmat autem iustos Dominus.
17] Forþam se earm and þæt mægen þæra synfulra byð forbrocen, ac Drihten gestrangað þa rihtwisan.
18(17)] Novit Dominus vias inmaculatorum, et hereditas eorum in eternum erit.
18] Forþæm he wat þa wegas þæra unsceðfulra, and heora yrfeweardnes byð on ecnesse.
19(18)] Non confundentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur, 20] quoniam peccatores peribunt.
19] Ne gesceamað hy na on þære yflan tide, ac on hungres tide hy beoð gefyllede 20] þonne þa synfullan forweorðað.
(19)] Inimici autem Domini mox honorati et exaltati fuerint; deficientes ut fumus deficient.
Þa Godes fynd swiþe hraðe þæs þe hy beoð gearode and uppahefene beoð gedwæscte swa swa smec.
21(20)] Mutuatur peccator et non solvet; iustus autem miseretur et commodat.
21] Æfre borgiað þa synfullan, and næfre ne gyldað; þa rihtwisan syllað ægþer ge to borge ge to gife.
22(21)] Quoniam benedicentes eum possidebunt terram; maledicentes autem illum disperient.
22] Þa þe God bletsiað beoð eorðan yrfeweardas, and þa þe hine wyrgeað forweorðað.
23(22)] A Domino gressus hominis dirigentur, et viam eius cupiet nimius.
23] Fram Gode byð gereht se weg þæs rihtwisan, and hine lyst his wega and his weorca swiðe.
24(23)] Cum ceciderit iustus non conturbabitur, quia Dominus firmat manum eius.
24] And þeah se rihtwisa afealle, ne wyrð he gebrysed, ne his nan ban tobrocen, forþam God gefehð his hand and hine upparærð.
25(24)] Iuvenior fui et senui, et non vidi iustum derelictum, nec semen eius egens pane.
25] Ic wæs geo geong and nu ic ealdige, and ne geseah ic næfre rihtwisne man forlætenne, ne his sæd þæt wære hlafes wædla.
26(25)] Tota die miseretur et commodat, et semen eius in benedictione erit.
26] Ac se rihtwisa ælce dæge miltsað and syleð oþrum to borge, and his sæd byð on bletsunge on genihte.
27(26)] Declina a malo et fac bonum, et inhabita in seculum seculi.
27] Gecyr forþæm fram yfele and do good, þonne wunast þu on weorulda weorld.
28(27)] Quoniam Dominus amat iudicium, et non derelinquet sanctos suos; in aeternum conservabuntur.
28] Forþæm God lufað ryhte domas, and ne forlæt næfre his halge, ac he gehylt hy on ecnesse.
(28)] Iniusti autem punientur, et semen impiorum peribit.
He witnað þa scyldigan, and þæt sæd þæra unrihtwisra forwyrð.
29(29)] Iusti vero hereditatem possidebunt terram, et inhabitabunt in seculum seculi super eam.
29] Þa rihtwisan gesittað eorðan on yrfeweardnesse, and hy buiað on on hyre a weorulda weoruld.
30(30)] Os iusti meditabitur sapientiam, et lingua eius loquetur iudicium.
30] Se muð þæs rihtwisan smeað wisdom, and his tunge sprycð rihte domas.
31(31)] Lex Dei eius in corde ipsius, et non supplantabuntur gressus eius.
31] Seo æ his Godes bið on his heortan, and ne aslit his fot.
32(32)] Considerat peccator iustum, et querit perdere eum. 33] Dominus autem non derelinquet eum in manibus eius, nec dampnabit eum cum iudicabitur illi.
32] Se synfulla hawaþ symle þæs rihtwisan, and secð hine to fordonne, 33] ac Drihten hine ne forlæt on his handa to þam þæt he hine mæge fordon, and Drihten demð hym bæm.
34(33)] Expecta Dominum et custodi vias eius, et exaltabit te ut inhabites terram, cum pereant peccatores videbis.
34] Gebid Drihtnes and heald his bebodu, and he þe uppahefð to þæm þæt þu bust eorðan, and þu gesyhst hwær þa synfullan forweorðað.
35(34)] Vidi impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani.
35] Ic geseah þone unrihtwisan swiðe upahafenne swa swa sum cedertreow on Libanus munte.
36(35)] Transivi et ecce non erat; quesivi eum et non est inventus locus eius.
36] And ic þa þanon for, and eft ðyder com þonne næs he, and ic acsode æfter him and hine sohte and hine ne funde, ne furþum þa stowe þe ic hine ær on geseah gecnawan ne mihte.
37(36)] Custodi veritatem et vide equitatem, quoniam sunt reliquie homini pacifico.
37] Heald forðy rihtwisnesse and efnesse, forþæm se gesibsuma læfð symle yrfeweard æfter him,
38(37)] Iniusti autem disperient; simul reliquie impiorum peribunt.
38] Ac þa unrihtwisan symle forweorþað ealle ætsomne mid hyra yrfeweardum.
39(38)] Salus autem iustorum a Domino est, et protector eorum est in tempore tribulationis.
39] Ac seo hæl þæra rihtwisena cymeð symle fram Gode, and he byð heora gescyldend on geswinces tide.
40(39)] Et adiuvabit eos Dominus, et liberabit eos, et eripiet eos a peccatoribus, et salvos faciet eos, quoniam speraverunt in eum.
40] And Drihten him gefultumað, and hy alysð, and hy ahret æt þam synfullum, and hy gedeð hale forþæm hy hopiað to him.
Go to the notes on this psalm.
Go to the top of this document.
Continue reading with the next psalm, or return to the main menu.
Click here for an explanation of the numbering, references, etc. in this edition
Dick Stracke, Augusta College, rstracke@admin.ac.edu